Wycofane Dolary Australijskie
Dolar australijski (AUD, symbol $ lub A$) to oficjalna waluta Związku Australijskiego, wprowadzona w 1966 roku w celu zastąpienia funta australijskiego i przejścia na system dziesiętny. Potocznie w świecie finansów i przez samych Australijczyków nazywany jest „aussie”. Za politykę monetarną oraz emisję gotówki odpowiada Bank Rezerw Australii (Reserve Bank of Australia – RBA).
Australia zapisała się w historii jako absolutny pionier nowoczesnej numizmatyki – to tutaj w 1988 roku opracowano i wydano pierwsze na świecie banknoty polimerowe (plastikowe). Od tego czasu kraj całkowicie zrezygnował z papieru, tworząc standardy bezpieczeństwa kopiowane później przez Kanadę czy Wielką Brytanię.
Wycofane-Banknoty.pl
ul. Kobielska 23
Godziny pracy:
pn.-cz.: 10:30 – 17:30
piątek : 10:30 – 15:00
sb.-nd.: NIECZYNNE
Zasady ważności – Czy stare dolary australijskie przepadły?
Polityka Banku Rezerw Australii jest wyjątkowo przyjazna dla posiadaczy gotówki. RBA kieruje się sztywną zasadą prawną:
Wszystkie banknoty wyemitowane przez Reserve Bank of Australia od 1966 roku do dziś zachowują status legalnego środka płatniczego. Dotyczy to zarówno starszych wersji papierowych, jak i kolejnych generacji plastiku.
Oznacza to, że starsza gotówka nie traci wartości i nie ma określonego końcowego terminu ważności. W praktyce jednak sytuacja wygląda nieco inaczej w australijskim sklepie, a inaczej w polskim kantorze.
Przegląd serii: Jak odróżnić banknoty?
W powszechnym obrocie w Australii i Europie funkcjonują obecnie dwie główne serie polimerowe. Obie są w 100% ważne, wykonane z plastiku i posiadają te same zabezpieczenia w postaci przezroczystych okienek:
1. Nowa Seria: „Next Generation Banknote” (Wprowadzana stopniowo od 2016 r.)
Najnowsza i najbardziej zaawansowana seria, łatwa do rozpoznania dzięki pionowemu, w pełni przezroczystemu paskowi biegnącemu od góry do dołu przez sam środek banknotu. Zawiera on trójwymiarowe, ruchome elementy holograficzne (np. lecący ptak, poruszająca się flaga). Banknoty te posiadają również wypukłe punkty ułatwiające rozpoznanie nominału osobom niewidomym.
5 dolarów (Jasnofioletowy): Królowa Elżbieta II / Budynek Parlamentu w Canberze.
(Uwaga: RBA ogłosił, że kolejny projekt tego nominału zastąpi wizerunek królowej motywem honorującym kulturę rdzennych mieszkańców Australii – Aborygenów).
10 dolarów (Niebieski): Pisarze i poeci: Banjo Paterson oraz Mary Gilmore.
20 dolarów (Czerwono-pomarańczowy): Mary Reibey (pionierka biznesu) oraz John Flynn (twórca lotniczego pogotowia ratunkowego).
50 dolarów (Żółty): David Unaipon (aborygeński wynalazca i pisarz) oraz Edith Cowan (pierwsza kobieta w parlamencie).
100 dolarów (Zielony): Dame Nellie Melba (śpiewaczka operowa) oraz generał Sir John Monash.
2. Starsza Seria Polimerowa (Emitowana w latach 1992–2016)
Prezentuje te same postacie i kolory, ale technologia jest starsza – zamiast dużego paska przez środek, posiada jedynie małe, przezroczyste okienko w jednym z rogów banknotu (w banknocie 5-dolarowym ma ono kształt stylizowanej gwiazdy). Te banknoty są bez problemu akceptowane przez australijskie sklepy i większość bankomatów.
Gdzie i jak wymienić dolary australijskie (AUD)?
Sposób postępowania zależy w dużej mierze od tego, którą serię posiadasz w portfelu.
1. Obie serie polimerowe (od 1992 roku do dziś)
W Polsce: Zarówno starsze plastiki (małe okienko), jak i najnowsza seria (pionowy przezroczysty pas) są traktowane jako waluta w pełni obiegowa. Sprzedasz je w każdym polskim kantorze stacjonarnym oraz internetowym (np. kantorkobielska.pl) bez żadnych potrąceń, po aktualnym kursie rynkowym.
W Australii: Zapłacisz nimi bezpośrednio w każdym punkcie handlowo-usługowym.
2. Bardzo stare banknoty papierowe (Lata 1966–1992)
Jeśli posiadasz historyczne banknoty papierowe (np. charakterystyczny, brązowy banknot 1-dolarowy lub zielony 2-dolarowy, które zostały zastąpione monetami), sytuacja się komplikuje.
W Polsce: Żaden standardowy kantor ich nie przyjmie. Musisz zgłosić się do specjalistycznego skupu wycofanych walut – np. wycofane-banknoty.pl.
W Australii: Choć formalnie są ważne, kasjer w supermarkecie z braku przeszkolenia najpewniej odmówi ich przyjęcia. Można je jednak bezpłatnie wymienić na nowe wersje polimerowe (w skali 1:1) w dowolnym banku komercyjnym na terenie Australii (np. CommBank, ANZ, Westpac, NAB). Alternatywnie można je wysłać pocztą bezpośrednio do centrali Reserve Bank of Australia w Sydney, która realizuje przelewy zwrotne na wskazany rachunek IBAN.
Monety australijskie – Co warto wiedzieć?
Monety obiegowe dzielą się na centy: 5¢, 10¢, 20¢, 50¢ (srebrne) oraz dolary: 1$ i 2$ (złote, miedziano-aluminiowe).
Unikalne zwierzęta: Na rewersach monet bitych przez Royal Australian Mint znajdziesz ikony tamtejszej fauny: kolczatkę (5¢), lirogona (10¢), dziobaka (20¢), emu i kangura trzymających herb (50¢) oraz pięć kangurów (1$). Moneta 2-dolarowa przedstawia portret aborygeńskiego starszego plemiennego na tle Krzyża Południa.
Wielki dwunastokąt: Moneta o nominale 50 centów wyróżnia się na tle innych – jest olbrzymia, ciężka i ma dwunastokątny kształt. Jest to jedna z największych krążących monet obiegowych na świecie.
Wycofanie mniejszych nominałów: W 1992 roku Australia całkowicie wycofała z obiegu monety 1 i 2 centy. Podobnie jak w Kanadzie, ceny przy płatności gotówką są zaokrąglane w dół lub w górę do najbliższych 5 centów. Stare miedziaki 1¢ i 2¢ nie mają wartości użytkowej w sklepach.
Ważna zasada dla podróżnych: Podobnie jak w przypadku innych odległych walut, polskie kantory nie prowadzą skupu monet dolarowych ani centowych z Australii. Złote i srebrne krążki najlepiej wydać przed odlotem na lotnisku w Sydney, Melbourne lub Brisbane, ponieważ w Europie zamienią się w bezużyteczną pamiątkę.
